Cool Uncle ⚖ Legal Lab
พรรคการเมือง/รัฐธรรมนูญ 📝 ชอบออกข้อสอบ คดี ปี 2563

คดีเงินบริจาคพรรคการเมืองเล็ก (2563)

สรุปโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย | อัปเดตเมื่อ 20 Aug 2026

02 สรุปคดีใน 30 วินาที

คดีรัฐธรรมนูญ 2563 — กกต. พบพรรคการเมืองรับเงินสนับสนุนมหาศาลจากบุคคลเดียว ในรูปแบบสัญญากู้ยืมที่เป็นการเลี่ยงเพดานเงินบริจาค — ศาลรัฐธรรมนูญวางบรรทัดฐานว่าพรรคเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายมหาชน การหารายได้ต้องเป็นไปตามที่กฎหมายให้อำนาจโดยชัดแจ้ง — รับเงินเกินกรอบกฎหมายผิดมาตรา 72 พ.ร.ป.พรรคการเมือง — สั่งยุบพรรค ตัดสิทธิกรรมการบริหารพรรค 10 ปี

03 ดูข่าว/วีดีโอที่เกี่ยวข้อง

📺 วีดีโอแนะนำ: pending — ยังไม่มีคลิปที่ตรงกับคดีโดยตรง (บันทึกใน TODO_VIDEOS.md)

04 เบื้องหลัง — คดีนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร

คดีเงินบริจาคพรรคการเมืองปี 2563 เป็นบรรทัดฐานสำคัญของการควบคุมการเงินพรรคการเมือง (Political Finance) ในประเทศไทย โดย กกต. ตรวจสอบพบความผิดปกติในเส้นทางการเงินของพรรคการเมืองที่รับเงินสนับสนุนจำนวนมหาศาลจากบุคคลผู้มีอำนาจของพรรค และยื่นคำร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยยุบพรรคตาม พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

05 ลำดับเหตุการณ์

1. กกต. ตรวจสอบพบความผิดปกติในเส้นทางการเงินของพรรค พ.ศ. 2563

กกต. ในฐานะนายทะเบียนพรรคการเมืองตรวจสอบพบว่าพรรคได้รับเงินสนับสนุนจำนวนมหาศาลจากบุคคลเดียว แม้พรรคชี้แจงว่าเป็นสัญญากู้ยืมเงินหรือการสนับสนุนตามปกติ กกต. เห็นว่าเป็นการเลี่ยงเพดานเงินบริจาคที่กฎหมายกำหนด

2. กกต. ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญให้ยุบพรรค พ.ศ. 2563

กกต. เห็นว่าการรับเงินส่วนเกินเป็นการฝ่าฝืน พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง มาตรา 72 จึงยื่นคำร้องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยยุบพรรคการเมือง

3. ศาลรัฐธรรมนูญวางบรรทัดฐานนิติบุคคลกฎหมายมหาชน พ.ศ. 2563

ศาลตีความว่าพรรคการเมืองเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายมหาชน การกระทำใดโดยเฉพาะการหารายได้ต้องมีกฎหมายบัญญัติให้อำนาจโดยชัดแจ้ง และการกู้ยืมเงินจำนวนมหาศาลจากบุคคลเดียวเป็นนิติกรรมอำพรางการบริจาคเกินขีดจำกัด

4. ศาลสั่งยุบพรรคและตัดสิทธิกรรมการบริหารพรรค 10 ปี พ.ศ. 2563

ศาลรัฐธรรมนูญมีมติยุบพรรคตาม พ.ร.ป.พรรคการเมือง มาตรา 92 วรรคหนึ่ง (3) ประกอบมาตรา 93 พร้อมเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของกรรมการบริหารพรรค 10 ปี

07 บทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง (กดดูบทกฎหมายเต็ม)

มาตรา 45 — รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560

สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json

มาตรา 28 — พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

สถานะ: external_law — รอตรวจสอบบทบัญญัติเต็ม

มาตรา 29 — พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

สถานะ: external_law — รอตรวจสอบบทบัญญัติเต็ม

มาตรา 72 — พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

สถานะ: external_law — รอตรวจสอบบทบัญญัติเต็ม

มาตรา 92 วรรคหนึ่ง (3) — พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

สถานะ: external_law — รอตรวจสอบบทบัญญัติเต็ม

มาตรา 93 — พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560

สถานะ: external_law — รอตรวจสอบบทบัญญัติเต็ม

08 บทเรียนจากคดีนี้

  1. พรรคการเมืองเป็นนิติบุคคลตามกฎหมายมหาชน มิใช่นิติบุคคลเอกชน — การหารายได้ต้องเป็นไปตามที่กฎหมายให้อำนาจโดยชัดแจ้ง จะอ้างเสรีภาพในการทำสัญญาแบบเอกชนไม่ได้

  2. การกระทำที่ดูชอบด้วยกฎหมายเอกชน เช่น การกู้ยืมเงิน หากบริบทนำไปสู่การหลีกเลี่ยงเพดานเงินบริจาคหรือทำให้พรรคตกใต้อิทธิพลเจ้าหนี้รายใหญ่ ย่อมถือเป็นการรับประโยชน์ที่ผิดกฎหมาย

  3. พ.ร.ป.พรรคการเมือง มาตรา 28–29 คุ้มครองความเป็นสถาบันทางการเมืองของประชาชน มิให้กลุ่มทุนหรือบุคคลเข้ามาครอบงำพรรคจนขาดความอิสระ

  4. บทลงโทษยุบพรรคและตัดสิทธิกรรมการบริหารพรรค 10 ปี สะท้อนว่ากฎหมายการเมืองไทยมีราคาที่ต้องจ่ายสูงต่อการฝ่าฝืนกฎเกณฑ์การเงินพรรคเพียงจุดเดียว