02 สรุปคดีใน 30 วินาที
คดีรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับการออก พ.ร.ก.เลื่อนการบังคับใช้ พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย ในปี 2566 ซึ่งจบลงด้วยการที่ศาลรัฐธรรมนูญมีมติว่า พ.ร.ก.ดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญ เพราะเข้าข่ายเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายวิธีพิจารณาคดีอาญาซึ่งรัฐธรรมนูญห้ามมิให้ออกเป็นพระราชกำหนด ส่งผลให้ พ.ร.ก.
03 ดูข่าว/วีดีโอที่เกี่ยวข้อง
📺 วีดีโอแนะนำ: pending — ยังไม่มีคลิปที่ตรงกับคดีโดยตรง (บันทึกใน TODO_VIDEOS.md)
04 เบื้องหลัง — คดีนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร
คดีรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับการออก พ.ร.ก.เลื่อนการบังคับใช้ พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย ในปี 2566 ซึ่งจบลงด้วยการที่ศาลรัฐธรรมนูญมีมติว่า พ.ร.ก.ดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญ เพราะเข้าข่ายเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายวิธีพิจารณาคดีอาญาซึ่งรัฐธรรมนูญห้ามมิให้ออกเป็นพระราชกำหนด ส่งผลให้ พ.ร.ก.
ฉบับนี้ตกไปและกฎหมายเดิมกลับมาบังคับใช้ตามกำหนดการเดิม ย้อนไปในช่วงปลายปี 2565 สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาได้ผ่านร่าง พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย โดยมีกำหนดบังคับใช้ในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2566 อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2566 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ พ.ร.ก.แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.
ดังกล่าว เพื่อเลื่อนการบังคับใช้มาตรการสำคัญอย่างการ 'บันทึกภาพและเสียงขณะควบคุมตัว' ออกไปเป็นเวลา 1 ปี (ไปเป็นวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2567) โดยอ้างเหตุผลเรื่องความไม่พร้อมด้านงบประมาณและอุปกรณ์ของเจ้าหน้าที่ การออก พ.ร.ก.
ดังกล่าวสร้างความไม่พอใจและถูกตั้งคำถามจากภาคประชาสังคมและนักกฎหมาย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภาจึงได้เข้าชื่อยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญให้วินิจฉัยความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ในวันที่ 25 กรกฎาคม 2566 ศาลรัฐธรรมนูญได้มีคำวินิจฉัยว่า การออก พ.ร.ก. ฉบับนี้เป็นการ 'แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายวิธีพิจารณาคดีอาญา' ซึ่งต้องห้ามตามรัฐธรรมนูญ พ.ร.ก.
ฉบับนี้จึงตกไปทันที และมาตราว่าด้วยการบันทึกภาพและเสียงการควบคุมตัวจึงกลับมาบังคับใช้ตามกำหนดเดิมคือ 22 กุมภาพันธ์ 2566
05 ลำดับเหตุการณ์
1. เหตุการณ์ที่ 1 พ.ศ. 2566
คดีรัฐธรรมนูญเกี่ยวกับการออก พ.ร.ก.เลื่อนการบังคับใช้ พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย ในปี 2566 ซึ่งจบลงด้วยการที่ศาลรัฐธรรมนูญมีมติว่า พ.ร.ก.ดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญ เพราะเข้าข่ายเป็นการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายวิธีพิจารณาคดีอาญาซึ่งรัฐธรรมนูญห้ามมิให้ออกเป็นพระราชกำหนด ส่งผลให้ พ.ร.ก.
ฉบับนี้ตกไปและกฎหมายเดิมกลับมาบังคับใช้ตามกำหนดการเดิม
2. เหตุการณ์ที่ 2 พ.ศ. 2566
ย้อนไปในช่วงปลายปี 2565 สภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภาได้ผ่านร่าง พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย โดยมีกำหนดบังคับใช้ในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2566 อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2566 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ พ.ร.ก.แก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.
ดังกล่าว เพื่อเลื่อนการบังคับใช้มาตรการสำคัญอย่างการ 'บันทึกภาพและเสียงขณะควบคุมตัว' ออกไปเป็นเวลา 1 ปี (ไปเป็นวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2567) โดยอ้างเหตุผลเรื่องความไม่พร้อมด้านงบประมาณและอุปกรณ์ของเจ้าหน้าที่ การออก พ.ร.ก.
ดังกล่าวสร้างความไม่พอใจและถูกตั้งคำถามจากภาคประชาสังคมและนักกฎหมาย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภาจึงได้เข้าชื่อยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญให้วินิจฉัยความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ ในวันที่ 25 กรกฎาคม 2566 ศาลรัฐธรรมนูญได้มีคำวินิจฉัยว่า การออก พ.ร.ก. ฉบับนี้เป็นการ 'แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายวิธีพิจารณาคดีอาญา' ซึ่งต้องห้ามตามรัฐธรรมนูญ พ.ร.ก.
ฉบับนี้จึงตกไปทันที และมาตราว่าด้วยการบันทึกภาพและเสียงการควบคุมตัวจึงกลับมาบังคับใช้ตามกำหนดเดิมคือ 22 กุมภาพันธ์ 2566
3. เหตุการณ์ที่ 3 พ.ศ. 2566
บุคคลไม่ต้องรับโทษอาญา เว้นแต่ได้กระทำการอันกฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลา ที่กระทำนั้นบัญญัติเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้ และโทษที่จะลงแก่บุคคลนั้นจะหนักกว่าโทษที่บัญญัติไว้ใน กฎหมายที่ใช้อยู่ในเวลาที่กระทำความผิดมิได้ ในคดีอาญา ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิด แ
ละก่อนมีคำพิพากษา อันถึงที่สุดแสดงว่าบุคคลใดได้กระทำความผิด จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระทำความผิดมิได้ การควบคุมหรือคุมขังผู้ต้องหาหรือจำเลยให้กระทำได้เพียงเท่าที่จำเป็น เพื่อป้องกันมิให้มีการหลบหนี ในคดีอาญา จะบังคับให้บุคคลให้การเป็นปฏิปักษ์ต่อตนเองมิได้ คำขอประกันผู้ต้องหาหรือจำเลยในคดีอาญาต้องได้รับการพิจารณาแ
ละจะเรียกหลักประกัน จนเกินควรแก่กรณีมิได้ การไม่ให้ประกันต้องเป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ
06 ประเด็นกฎหมายที่คดีนี้ถาม
คำถาม: และสะท้อนบทบาทของสมาชิกรัฐสภาในการตรวจสอบการใช้อำนาจของฝ่ายบริหารผ่านกลไกศาลรัฐธรรมนูญ — คำตอบ: และสะท้อนบทบาทของสมาชิกรัฐสภาในการตรวจสอบการใช้อำนาจของฝ่ายบริหารผ่านกลไกศาลรัฐธรรมนูญ confirmed
คำถาม: รัฐธรรมนูญ มาตรา 172: บัญญัติเงื่อนไขการตราพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) ในกรณีฉุกเฉินที่มีความจำเป็นเร่งด่วน แต่มีข้อย — คำตอบ: รัฐธรรมนูญ มาตรา 172: บัญญัติเงื่อนไขการตราพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) ในกรณีฉุกเฉินที่มีความจำเป็นเร่งด่วน แต่มีข้อยกเว้นสำคัญคือ ห้ามตราเป็น พ.ร.ก. เพื่อแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญา confirmed
คำถาม: รัฐธรรมนูญ มาตรา 29: สิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย โดยเฉพาะการคุ้มครองสิทธิในชีวิตและร่างกาย การไม่ถูกทรมาน หร — คำตอบ: รัฐธรรมนูญ มาตรา 29: สิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย โดยเฉพาะการคุ้มครองสิทธิในชีวิตและร่างกาย การไม่ถูกทรมาน หรือกระทำให้รับสารภาพ confirmed
07 บทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง (กดดูบทกฎหมายเต็ม)
มาตรา 172 — ประมวลกฎหมายอาญา
สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json
มาตรา 29 — ประมวลกฎหมายอาญา
สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json
08 บทเรียนจากคดีนี้
-
และสะท้อนบทบาทของสมาชิกรัฐสภาในการตรวจสอบการใช้อำนาจของฝ่ายบริหารผ่านกลไกศาลรัฐธรรมนูญ
-
ความสำคัญของการบันทึกภาพและเสียงการควบคุมตัว: เป็นมาตรการสำคัญใน พ.ร.บ.ป้องกันการทรมานฯ เพื่อยืนยันความโปร่งใสในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ และป้องกันการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือการอุ้มหาย