Cool Uncle ⚖ Legal Lab
อาญา/คอร์รัปชัน 📝 ชอบออกข้อสอบ คดี ปี 2558

คดีสินบน Rolls-Royce — ทุจริตจัดซื้อเครื่องบินและเครื่องยนต์การบินไทย (2558)

สรุปโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย | อัปเดตเมื่อ 20 Aug 2026

02 สรุปคดีใน 30 วินาที

คดีสินบน Rolls-Royce ของการบินไทยเป็นคดีคอร์รัปชันข้ามชาติเด่นของไทย SFO ของอังกฤษและกระทรวงยุติธรรมสหรัฐตรวจพบเส้นการเงินสินบนมากกว่า 1,600 ล้านบาทผ่านบริษัทที่ปรึกษา คดีถูกฟ้องต่อศาลฎีกาผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และจำเลยรายสำคัญเสียชีวิตระหว่างคดี ทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตาม ป.ว.อ. มาตรา 39 (1) ชี้ช่องว่างเรื่องการลงโทษและการริบทรัพย์สิน

03 ดูข่าว/วีดีโอที่เกี่ยวข้อง

📺 วีดีโอแนะนำ: pending — ยังไม่มีคลิปที่ตรงกับคดีโดยตรง (บันทึกใน TODO_VIDEOS.md)

04 เบื้องหลัง — คดีนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร

คดีเริ่มจากการเปิดโปงโดย SFO (Serious Fraud Office) ของอังกฤษและกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ซึ่งตรวจพบเส้นทางการเงินสินบนมูลค่ามหาศาลเกี่ยวกับการจัดซื้อเครื่องยนต์และการให้บริการบำรุงรักษาเครื่องยนต์ของ Rolls-Royce กับการบินไทย รวมมูลค่ามากกว่า 1,600 ล้านบาทผ่านบริษัทที่ปรึกษาบังหน้า ป.ป.ช.

ไต่สวนและส่งคดีฟ้องต่อศาลฎีการัฐมนตรีแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเนื่องจากผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองตามกรอบกฎหมาย ป.ป.ช.

05 ลำดับเหตุการณ์

1. เปิดโปงเส้นทางการเงิน (ก่อน 2558) พ.ศ.

SFO ของอังกฤษและกระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ตรวจพบเส้นทางการเงินสินบนมูลค่ามากกว่า 1,600 ล้านบาทผ่านบริษัทที่ปรึกษาบังหน้าในโครงจัดซื้อเครื่องยนต์ Rolls-Royce ของการบินไทย

2. ป.ป.ช. ไต่สวน (2558) พ.ศ. 2558

คณะกรรมการ ป.ป.ช. ไต่สวนผู้บริหารการบินไทยในฐานะผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและส่งคดีฟ้องต่อศาลฎีการัฐมนตรีแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

3. จำเลยเสียชีวิตระหว่างคดี พ.ศ.

จำเลยที่สูงวัยในสำคัญรายหนึ่ง (นายประเสริฐ บุญสัพันธ์) เสียชีวิตระหว่างการพิจารณาคดี ทำให้สิทธินำคดีอาญามาฟ้องระงับตาม ป.ว.อ. มาตรา 39 (1) แม้หลักฐานชัดเจน

07 บทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง (กดดูบทกฎหมายเต็ม)

มาตรา 149 — ประมวลกฎหมายอาญา

สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json

มาตรา 157 — ประมวลกฎหมายอาญา

สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json

มาตรา 39 (1) — ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json

(อำนาจ ป.ป.ช. และศาลฎีการัฐมนตรีแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง) — พ.ร.ป.ว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต

สถานะ: external_law —

มาตรา 123 — พ.ร.บ.ว่าด้วยการทุจริตของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2542

สถานะ: external_law —

08 บทเรียนจากคดีนี้

  1. การใช้บริษัทที่ปรึกษาบังหน้าเพื่อรับเงินสินบนมูลค่ามหาศาลเป็นการทุจริตเชิงโครงสร้างที่ซับซ้อน ยากต่อการตรวจสอบ

  2. จำเลยที่เสียชีวิตตาม ป.ว.อ. มาตรา 39 (1) หรือหลบหนีออกนอกประเทศทำให้การลงโทษทางอาญาไม่บรรลุผลแม้หลักฐานชัดเจน

  3. ความท้าทายในการรวบรวมพยานหลักฐานในคดีอาญาร่วมมือระหว่างประเทศชี้ช่องโหว่ของระบบการปราบปรามการทุจริต

  4. แม้จำเลยเสียชีวิตหรือหลบหนี รัฐหรือหน่วยงานผู้เสียหายยังเรียกค่าเสียหายทางแพ่งและริบทรัพย์สินได้

  5. นักวิชากฎหมายต้องเข้าใจกลไกคอร์รัปชันข้ามชาติและการประสานอำนาจศาลหลายประเทศ