วิกฤต Zipmex — ระงับถอนเงินและฟื้นฟูกิจการ (2565) — คดีดัง

อาญา/สินทรัพย์ดิจิทัลและตลาดทุน 📝 ชอบออกข้อสอบ คดี ปี 2565

วิกฤต Zipmex — ระงับถอนเงินและฟื้นฟูกิจการ (2565)

สรุปโดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย | อัปเดตเมื่อ 20 Aug 2026

02 สรุปคดีใน 30 วินาที

Zipmex แพลตฟอร์มซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัลประกาศระงับการถอนเงิน (hard pause) เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2565 วิกฤตทวีความรุนแรงจน ก.ล.ต. เข้ามาตรวจสอบ.

คดีนี้เป็นกรณีศึกษาสำคัญที่ชี้จุดตัดระหว่างนวัตกรรมการเงิน (FinTech) กับการบังคับใช้กฎหมาย ครอบคลุมความผิดฐานฉ้อโกงประชาชน ความรับผิดทางละเมิด และความรับผิดของกรรมการบริษัท — ผลคดีอาญา 17 ก.พ. 2568: จำคุก CEO เอกฉัย ยิ้มวไลย์ 5 ปี ไม่รอลงอาญา (ป.อ. ม.343) และปรับ บมจ. 100,000 บาท

03 ดูข่าว/วีดีโอที่เกี่ยวข้อง

📺 วีดีโอแนะนำ: pending — ยังไม่มีคลิปที่ตรงกับคดีโดยตรง (บันทึกใน TODO_VIDEOS.md)

04 เบื้องหลัง — คดีนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร

Zipmex เป็นแพลตฟอร์มซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัลที่เคยได้รับความนิยมสูงในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้รวมถึงประเทศไทย วิกฤตเกิดขึ้นหลังประกาศระงับการถอนเงิน (hard pause) เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน 2565 จากนั้นก.ล.ต. เข้าตรวจสอบและมีการดำเนินคดีต่อผู้เกี่ยวข้อง รวมถึงกระบวนการฟื้นฟูกิจการตาม พ.ร.บ.

ล้มละลาย ซึ่งเปิดประเด็นใหม่เรื่องสถานะทางกฎหมายของคริปโทเคอร์เรนซีและจุดตัดของกฎหมายหลายสาขาทั้งตลาดทุน ปกครองผู้บริโภค และวิธีพิจารณาความแพ่ง

05 ลำดับเหตุการณ์

1. การระงับถอนเงิน (28 มิ.ย. 2565) พ.ศ. 2565

Zipmex ประกาศ hard pause ระงับการถอนเงิน ผู้ใช้งานจำนวนมากไม่สามารถถอนสินทรัพย์ดิจิทัลออกมาได้ ใช้ความเสียหายทวีความรุนแรงอย่างรวดเร็ว

2. ก.ล.ต. เข้าตรวจสอบ พ.ศ. 2565

ก.ล.ต. สั่งตรวจสอบการดำเนินงานของ Zipmex เรื่องการควบคุมสินทรัพย์ของผู้ใช้งานและการนำไปลงทุนต่อในต่างประเทศตามอำนาจตาม พ.ร.ก.สินทรัพย์ดิจิทัล 2561

3. การดำเนินคดีอาญาและคดีแพ่ง พ.ศ. 2565

พนักงานอัยการคดีพิเศษฟ้องคดีอาญาฐานฉ้อโกงประชาชน (ป.อ. ม.343) พร้อมประเด็นความรับผิดทางละเมิด (ม.420) และความรับผิดของกรรมการบริษัท (ม.1167-1168) — ผลคำพิพากษา 17 ก.พ. 2568: จำคุก CEO เอกฉัย ยิ้มวไลย์ 5 ปี ไม่รอลงอาญา และปรับ บมจ. 100,000 บาท

4. คำสั่งไม่รับดำเนินคดีแบบกลุ่มและการฟื้นฟูกิจการ พ.ศ. 2565

ศาลแพ่งมีคำสั่งไม่รับดำเนินคดีแบบกลุ่ม (class action) ของนักลงทุนรายย่อย (~พ.ศ. 2568) ปัจจุบัน DSI เดินหน้าเป็นคดีพิเศษ 43/2568 (28 เม.ย. 2568) ผู้เสียหาย 920 ราย และแพลตฟอร์มเข้าสู่การฟื้นฟูกิจการตาม พ.ร.บ.ล้มละลาย ซึ่งตั้งคำถามสถานะทางกฎหมายของคริปโทเคอร์เรนซี

06 ประเด็นกฎหมายที่คดีนี้ถาม

คำถาม: การควบคุมธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลใช้กฎหมายใด — คำตอบ: พ.ร.ก.สินทรัพย์ดิจิทัล 2561 ม.16/17/123 บัญญัติควบคุมการประกอบธุรกิจ (external_law) needs_review

คำถาม: มีความผิดอาญาฐานใดบ้าง — คำตอบ: ป.อ. ม.343 ความผิดฐานฉ้อโกงประชาชน จากหลอกลวงหรือแสดงข้อความเท็จ (confirmed) confirmed

คำถาม: ผู้เสียหายรับผิดทางแพ่งอย่างไร — คำตอบ: ป.พ.พ. ม.420 ฐานละเมิด และม.1167-1168 ความรับผิดของกรรมการบริษัท (confirmed) confirmed

คำถาม: ผู้รับผลกระทบรายย่อยฟ้องรวมกันได้หรือไม่ — คำตอบ: ป.ว.พ. ม.222/1-222/36 กำหนดกลไกคดีแบบกลุ่ม (Class Action) — แต่ในคดีนี้ศาลแพ่งมีคำสั่งไม่รับคำร้องไว้ดำเนินคดีแบบกลุ่ม (~พ.ศ. 2568) ปัจจุบันผู้เสียหาย 920 รายรวมตัวในคดีพิเศษ DSI 43/2568 (confirmed) confirmed

คำถาม: ฟื้นฟูกิจการตาม พ.ร.บ.ล้มละลายทำอย่างไร — คำตอบ: หมวด 3/1 พ.ร.บ.ล้มละลาย 2483 ให้ร้องขอฟื้นฟูกิจการต่อศาลล้มละลาย (external_law) needs_review

คำถาม: ตรวจเส้นทางเงินตามกฎหมายฟอกเงินอย่างไร — คำตอบ: พ.ร.บ.ฟอกเงิน 2542 ม.3/48 กำหนดการตรวจสอบเส้นทางการเงินและมาตรการยึด/อายัด (external_law) needs_review

คำถาม: ยกเว้นความรับผิดตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคได้หรือไม่ — คำตอบ: กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคและกฎหมายควบคุมตลาดทุนเป็นกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ประชาชนไม่สามารถยกเว้นความรับผิดได้ confirmed

07 บทบัญญัติที่เกี่ยวข้อง (กดดูบทกฎหมายเต็ม)

มาตรา 343 — ประมวลกฎหมายอาญา

สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json

มาตรา 420 — ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json

มาตรา 1167 — ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json

มาตรา 222/1–222/36 — ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

สถานะ: confirmed — ตรวจจาก codex-data.json

มาตรา 16/17/123 — พ.ร.ก.การประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ. 2561

สถานะ: external_law —

หมวด 3/1 (ฟื้นฟูกิจการ) — พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ. 2483

สถานะ: external_law —

มาตรา 3/48 — พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542

สถานะ: external_law —

08 บทเรียนจากคดีนี้

คดี Zipmex สอนจุดตัดระหว่างนวัตกรรมการเงิน (FinTech) กับการบังคับใช้กฎหมายสมัยใหม่
การควบคุมสินทรัพย์ลูกค้าและนำไปลงทุนต่อในต่างประเทศทำให้ผู้ประกอบการไม่สามารถยกเว้นความรับผิดตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคหรือกฎหมายควบคุมตลาดทุนได้ เพราะเป็นกฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน
คดีแบบกลุ่ม (Class Action) ตาม ป.ว.พ. เป็นเครื่องมือทรงพลังช่วยผู้เสียหายรายย่อยที่มีประเด็นคล้ายคลึงกันให้เข้าถึงกระบวนการยุติธรรมร่วมกัน
การฟื้นฟูกิจการเปิดประเด็นใหม่เรื่องสถานะทางกฎหมายของคริปโทเคอร์เรนซี — หนี้เงิน หนี้ส่งมอบทรัพย์สิน หรือทรัพย์สิทธิ
หน่วยงานกำกับควรวางกรอบกำกับดูแลที่สมดุลระหว่างการส่งเสริมนวัตกรรมกับการคุ้มครองผู้บริโภค